Sadržaj

Metodologija
Uzorak
Glavni nalazi
Rezultati istraživanja

1 METODOLOGIJA
 

	Vrsta istraživanja:	Terensko istraživanje
	Realizacija:	19. do 21. septembra 2003.
	Uzorački okvir:	Domaći turisti, strani turisti i rezidenti (stranci) u Srbiji
	Veličina uzorka:	1167 anketiranih
	Tip uzorka:	Kvotni
	Istraživanje realizovano u:	38 opština u Srbiji
	Izveštaj:	Oktobar 2003.

 
 
 
 
2 UZORAK
 

	Domaći turisti															Strani turisti									Rezidenti, stranci
		Pol		Godine			Škola			Destinacija			Smeštaj				Pol		Godine		Škola		Destin.			Pol		Godine		Destin
Uzorak	Total	Muški	Ženski	18 - 34	35 - 50	51 +	Osnovna	Srednja	Viša, visoka	Planine	Banje	Ostalo	Hotel	Privatni smeštaj	Ostalo	Total	Muški	Ženski	18 - 40	41 - 65	Srednja	Više, visoka	Gradovi	Ostalo	Total	Muški	Ženski	18 - 40	41- 65	Gradovi	Ostalo
Broj	555	208	347	201	174	180	86	318	151	217	250	88	242	205	108	522	370	152	308	214	145	377	485	37	90	59	31	55	35	45	45
%	100.0%	37.5%	62.5%	36.2%	31.4%	32.4%	15.5%	57.3%	27.2%	39.1%	45.0%	15.9%	43.6%	36.9%	19.5%	100.0%	70.9%	29.1%	59.0%	41.0%	27.8%	72.2%	92.9%	7.1%	100.0%	65.6%	34.4%	61.1%	38.9%	50.0%	50.0%

 
 
 
 
 
 
3 GLAVNI NALAZI

3.1. Putovanja po Srbiji (rezidenti, stranci)
 

Slika 1. Koliko često putuju po Srbiji i obilaze turistička mesta

Rezidenti, stranci koji borave (najčešće rade u stranim preduzećima, ustanovama i nevladinim organizacijama) u Srbiji (najviše u Beogradu) veoma često (jednom nedeljno 3%, dva puta mesečno 10%, jednom mesečno 24%, jednom u dva meseca 62%) putuju po Srbiji i obilaze turističke lokacije Nešto češće putuju po Srbiji muškarci i mlađi rezidenti Među rezidentima, strancima postoji veliko interesovanje za upoznavanjem gradova i drugih turističkih mesta u Srbiji

Slika 2. Mesta koja su posetili

Rezidenti, stranci sa kojima smo razgovarali, najčešće su obilazili turistička mesta u Vojvodini 38%, u gradovima u Srbiji (29%) na planinama u Srbiji (19%) i u banjama u Srbiji (12%) U Vojvodini su najčešće posećivali Suboticu i Palić (17%) i Novi Sad (13%) U Srbiji, osim Beograda (8%) i Niša (9%) kao administrativnih centara, najposećeniji su Kopaonik (8%) i Zlatibor (7%) Najčešće su odsedali u hotelima (72%), privatnom smeštaju (18%) i turističkim apartmanima (4%)

 

Ostalo, <1%: Donji Milanovac, Novi Pazar, Šumadija, Rtanj, Leskovac, Oplenac, Tršić,  Zrenjanin, Novi Bečej, Goč, Ljig, Petnica, Melenci, Ovčar banja,Carska bara, Manastir Gračanica, Divčibare, Lepenski Vir, Manastir Studenica, Manastir Manasija, Valjevo, Kanjiža, Užice, Niška Banja    Slika 3. Omiljene turističke destinacije u Srbiji

Omiljene turističke destinacije za strance, rezidente u Srbiji su Novi Sad (44%), Beograd (32%), Kopaonik (22%) i Zlatibor (22%). Među strancima, rezidentima postoji velika radoznalost i afinitet prema turističkim destinacijama u Srbiji. Osim Beograda, Novog Sada, Zlatibora i Kopaonika, stranci, rezidenti su kao omiljene turističke destinacije naveli još mnoga druga mesta, odnosno opisali su gotovo ukupnu turističku ponudu Srbije, kako po geografskoj rasprostranjenosti tako i po sadržajima (gradovi, sela, planine, jezera, manastiri, banje...) Za strance, rezidente, veoma je zanimljiva Vojvodina. Osim Novog Sada kao administrativnog i poslovnog centra, često kao omiljena mesta navode Palić (19%), Frušku Goru (17%), Bečej (3%), Sremske Karlovce (2%) ... Kada je u pitanju afinitet prema planinama kao turističkim destinacijama, stariji stranci, rezidenti, kao omiljeno mesto češće navode Zlatibor (29%) a mađi Kopaonik (27%)

• Omiljeni turistički objekti u Srbiji, za strance rezidenata su hotele Hayatt-Beograd (23.3%), Hotel Park-Novi Sad (13.3%), Hotel President-Palić (10%), Hotel-Grand Kopaonik (6.7%) i hotel Palisad – Zlatibor (6.7%)
• Ukupnom analizom odgovora na pitanje o omiljenom turističkom objektu u Srbiji, baš kao i na pitanje o omiljenom turističkom mestu, stiče se utisak da stranci, rezidenti obilaze veliki broj mesta, širom Srbije i da im se mnoga od njih veoma dopadaju.

Slika 4. Gde su boravili (domaći turisti)  Slika 6. Gde su odseli (vrsta turističkog objekta)

Slika 5.  Mesta gde su boravili (Domaći turisti)

• Domaći turisti su najčešće posećivali banje (45%) i planine (39%) u Srbiji
• Od banja najviše su posećivali Vrnjačku (15%) i Soko Banju (7%)
• Od planina, najviše su posećivali Zlatibor (18%), Kopaonik (5%) i Taru (5%)
• Domaći turisti su češće odsedali u hotelima (43%) nego u privatnom smeštaju (37%)

 
Slika 7. Gde su boravili, po demografskim kategorijama(domaći turisti)

• Na planine su češće odlazili mlađi (49%) i turisti srednjih godina (43%) od starijih (24%)
• Posmatrano po obrazovanju, češće su posećivali planinska mesta više i visoko obrazovani (51%) od srednje (41%) i osnovno (11%) obrazovanih
• Posetioci banja se značajno razlikuju po godinama (stariji 67%, srednjih godina 42%, mladi 28%) i po obrazovanju (osnovno obrazovanje 78%, srednje 42%, više i visoko 34%)

Slika 8. Gde su odseli, po demografskim kategorijama (domaći turisti)

• U hotelima su više odsedali domaći turisti mlađih godina (57%), zatim turisti srednjih godina (36%)  a najmanje stariji turisti (33%)
• Privatni smeštaj češće koriste domaći turisti sa osnovnim obrazovanjem (43%) od srednje i više obrazovanih (27%)

Slika 9. Gde su odseli (vrsta turističkog objekta) Strani turisti

Slika 10.  Mesta gde su boravili (Strani turisti)

• Najveći broj stranih turista je posetilo Beograd (74%), Novi Sad (sa okolinom Fruška Gora, Sremski Karlovci...) 10%, Suboticu i Palić (6%) i Niš (4%)
• Najveći broj stranih turista je odselo u hotelima u Srbiji (93%)
• Mali broj stranih turista odseda u privatnom smeštaju (4.4%)

Slika 11. Koliko zvezdica je imao hotel u Srbiji u kom su boravili (samo oni koji su odseli u hotelu)

• U hotelima sa dve i manje «zvezdica» odsedali je 24% domaćih turista, 12% stranaca
• Najveći broj turista odsedali su u hotelima sa tri zvezdice (54% domaćih, 40% stranih i 46% stranaca rezidenata)
• U hotelima sa četiri i pet zvezdica češće su odsedali strani turisti (48%) i stranci rezidenti (41%) dok je samo 23% domaćih turista boravilo u ovim hotelima

3.5. Gde su još putovali
 

Slika 12. Da li su još ove godine još negde putovali  (domaći turisti)

Slika 13. Da li su još ove godine putovali u inostranstvo  (domaći turisti)

• Osim što su kao turisti boravili u jednom od turističkih mesta u Srbiji, tokom ove godine je trećina turistički boravila još bar na jednom mestu
• Dva i više puta su putovali češće mladi (51%) i  više i visoko obrazovani (53%)
• Od domaćih turista, onih koji su boravili u nekom od turističkih mesta u Srbiji, ove godine je 14% boravilo u inostranstvu, više mladi (21%) i više i visoko obrazovani (21%). Najčešće su boravili u Grčkoj (3.6%), Bugarskoj (2.2%) i Turskoj (1%). U zemljama bivše Jugoslavije i u zapadnoj Evropi boravilo je još 7.6% turista iz posmatrane kategorije
• U Crnoj Gori je ove godine boravilo 17% domaćih turista, 9% stranih turista i 42% rezidenata stranaca

Slika 14. Da li su ove godine boravili u Crnoj Gori

Slika 15. Iz kojih zemalja dolaze

Slika 16. Zbog čega ste doputovali u Srbiju

• Najveći broj stranih turista dolazi iz zemalja Zapadne Evrope i USA (55%), iz Istočne Evrope (19%) i zemalja bivše Jugoslavije (18%)
• Najveći boj stranaca rezidenata u Srbiji dolazi iz zemalja Zapadne Evrope (78%)
• Najčešći razlozi dolaska u Srbiju su poslovni razlozi (strani turisti 56%, rezidenti 72%) i konferencije, kongresi, seminari (12% strani turist, 16% rezidenti)

Slika 17. Šta im se najviše dopada u Srbiji

• Na pitanje šta im se najviše dopada u Srbiji, domaći turisti navode na prvom mestu prirodne lepote (83%). Slede gostoprimstvo i ljubaznost (26%), tradicija i istorija (15%), hrana (13%), «noćni život» 10%, kulturna dešavanja (6%) ...
• Stani turisti na prvo mesto stavljaju gostoprimstvo i ljubaznost na koju nailaze u Srbiji (37%), zatim prirodne lepote (29%), nacionalnu kuhinju (25%), tradiciju i istoriju (23%), noćni život (17%) ...
• Strancima rezidentima u Srbiji najviše se dopadaju prirodne lepote (58%), gostoprimstvo i ljubaznost (26%), kulturna dešavanja (24%), tradicija i istorija (23%), nacionalna kuhinja (20%) i noćni život (19%)

 
Slika 18. Šta im se ne dopada u Srbiji

• Na pitanje šta im se ne dopada u Srbiji, domaći turisti najčešće navode lošu infrastrukturu, loše puteve (46%) i visoke cene (45%)
• Najčešći odgovor na pitanje šta im se ne dopada u Srbiji za strance rezidente (68%) i strane turiste (48%) su loša infrastrukturu i loši putevi
• Ostale primedbe, mada daleko manje zastupljene od pozitivnih stavova, su nedostatak kulturnih dešavanja (strani turisti 4%, rezidenti 11%), loša vanpansionska ponuda (strani turisti 6%, rezidenti 10%), stari i zapušteni hoteli (strani turisti 2%, rezidenti 6%), javni prevoz (strani turisti 6%, rezidenti 4%)...

Slika 19. Kako su organizovali putovanje / boravak u turističkim objektima u Srbiji?

• Domaći turisti su najčešće sami obezbedili mesto u turističkom objektu u Srbiji u kom su boravili sa (38%) ili bez (32%) prethodne rezervacije, dok je daleko manji broj je koristio usluge turističkih agencija (24%).
• Preko turističkih agencija je smešteno 36% stranih turista, dok su ostali sami obezbedili mesto u objektima, sa (32%) ili bez (31%) prethodne rezervacije
• Rezidenti, stranci su takođe najčešće sami, sa (53%) ili bez prethodne rezervacije (18%) odlazili u turističke objekte. Manji broj je koristio usluge turističkih agencija (28%).

Slika 20. Šta je pretežno uticalo da za mesto boravka izaberu ... Kako ste se informisali

• Mesto u kom su boravili odabrali su najčešće na osnovu ličnih pozitivnih iskustava ili po preporuci. Ovaj princip je najčešće opredeljujući kod domaćih i stranih turista i kod stranaca rezidenata u Srbiji
• Daleko manji broj je informacije na osnovu kojih se opredelio da poseti neko od turističkih mesta u Srbiji dobio u turističkoj agenciji ili preko medija

 
Slika 21. Koliko dana borave u tom turističkom mestu, objektu

• Domaći turisti su boravili u turističkom mestu u Srbiji boravili više od sedam dana (48%), pet do sedam dana (28%), tri do četiri dana (12%) ili jedan do dva dana (12%)
• Strani turisti se zadžavaju u turističkim mestima u Srbiji jedan do dva dana (22%), tri do četiri dana (37%), pet do sedam dana (23%) i više od sedam dana (18%)
• Stranci, rezidenti su boravili u turističkim mestima u Srbiji više od sedam dana (32%), pet do sedam dana (23%), tri do četiri dana (26%) ili jedan do dva dana (19%)

Slika 22. Koju vrstu usluge koriste

• Domaći turisti su najčešće koristili usluge na bazi punog pansiona (52%)
• Strani turisti najčešće koriste noćenje sa doručkom (54%)
• Stranci, rezidenti najčešće koriste noćenje sa doručkom (34%) ili pun pansion (32%)

Slika 23. Glavne aktivnosti tokom boravka u turističkim mestima u Srbiji

• Domaći turisti su vreme najčešće provodili u kupanju, sunčanju i šetnji (59%), zdravstvenim tretmanima (29%), razgledanjima znamenitosti (21%) i sportskim aktivnostima (19%)
• Strani turisti su slobodno vreme u mestima u Srbiji najčešće provodili u restoranima (33%), u obilasku znamenitosti (26%) i kulturnim događanjima (25%)
• Stranci rezidenti su slobodno vreme najčešće provodili u kupanju, sunčanju, šetnji (30%), razgledanjima znamenitosti (30%), u restoranima i noćnim klubovima (23%)

 
Slika 24. Zadovoljni su kvalitetom usluge u objektu u kome su boravili

• Generalno, daleko je veći broj pozitivnih nego negativnih ocena koje se odnose na kvalitet i usluge u turističkim objektima u kojima su boravili, od strane sve tri posmatrane kategorije turista
• Kod domaćih turista je samo polovina zadovoljna cenama (53%)
• Najmanji broj gostiju je zadovoljan zabavnim sadržajima u hotelima (bazeni, barovi, prostorije za rekreaciju...)

Slika 25. Zadovoljni su navedenim karakteristikama u mestu boravka

• Kada je u pitanju mesto u kome su boravili, domaći turisti pozitivno ocenjuju prirodu i čist vazduh (94%), uređenost mesta (78%), zdravstvene sadržaje (61%), sportske sadržaje (54%)...
• Strani turisti pozitivno ocenjuju najčešće uređenost mesta (67%), cene vanpansionskih usluga (56%), kulturno zabavne (54%) i istorijske sadržaje (53%)...
• Stranci, rezidenti pozitivno ocenjuju najčešće uređenost mesta (72%), prirodu i čist vazduh (67%), cene vanpansionskih usluga (51%)

Slika 26. Zadovoljni su navedenim elementima ukupne turističke ponude u Srbiji

• Kada je u pitanju ukupna turistička ponuda u Srbiji, domaći turisti su najčešće zadovoljni prirodom (93%), hranom (72%) i gostoprimstvom (63%) a najmanje saobraćajem (24%) i cenama (26%)
• Strani turisti su najčešće zadovoljni prirodom (83%), nacionalnom kuhinjom (82%) i gostoprimstvom u Srbiji (82%) a najmanje saobraćajem (16%) i načinom informisanja o sadržaju turističke ponude u Srbiji (23%)
• Slično kao i strani turisti, stranci rezidenti su najčešće zadovoljni prirodom (86%), gostoprimstvom na koje su naišli u Srbiji (70%) i nacionalnom kuhinjom (68%) a najmanje saobraćajem (6%) i načinom informisanja o sadržaju turističke ponude u Srbiji (19%)

Slika 27. Da li imate nameru da ponovo dođete u Srbiju? (Strani turisti i stranci, rezidenti)

Većina stranaca (ujednačeno turisti i rezidenti) namerava ponovo da dođe u Srbiju (94%) Oni koji nemaju nameru da ponovo dođu, najčešće žele da vide druge zemlje ili ih posao vodi dalje od Srbije

Slika 28. Da li imaju nameru da ponovo dođu  u isto mesto

• Većina gostiju namerava da ponovo dođe u turističko mesto u Srbiji u kome su boravili (domaći turisti 88%, strani turisti 92%, stranci rezidenti 92%)
• Oni koji nemaju nameru da dođu ponovo, najčešće žele da obiđu druga mesta ili cene da zbog posla i drugih obaveza više neće dolaziti u Srbiju.